Rönesans Ne Demek?

Sanat tarihi ile ilgilenen veya ilgilenmeyen herkes mutlaka “Rönesans”ı bir yerlerden duymuş olmalı. Duyar duymaz aklımıza bilim, sanat ve yenilikler gelir. Ancak bu kelimeyi anlambilim açısından incelemeye alırsak aslında dini bir terim olarak ortaya çıktığını görürüz. “Rönesans” kişinin yeniden hayata dönüşüne verilen isimdir. İtalyanca “Rinascita-Rinascimento”, yani hepimizin bildiği “Yeniden Doğuş” anlamına gelir. Elbette bu terim asıl anlamı dışında ölen birinin dirilmesi anlamına gelmiyor.

Geçmişte kişinin günahlardan arındığını belirtmek için kullanılıyordu. İngilizcedeki “regeneration” yani “yenilenme, yeniden doğma” ile de eş anlamlıdır. Rönesans terimi ilk kez Jacob Burckhardt’ın “İtalya’da Rönesans Kültürü” adlı kitabıyla karşımıza çıkar.

Rönesans nedir?

Rönesans sanatını anlamak için ortaçağ hakkında fikir sahibi olmamız gerekmektedir. Ortaçağda yaşamın merkezinde din yer almaktaydı. Halk ise okuma-yazma bilmeyen kalabalıktan ibaretti. Bu nedenle halk, mistik ve batıl inançlara merak salıp kendince kurallar geliştirmeye koyulduğunda kaçınılmaz olarak dogmatik düşünceyi terk edip Rönesans’ın fitilini ateşlemişlerdi. Bunun sonucunda 15. Yüzyılda ortam değişmekte ve dini söylemlerin yerini hümanist ve bilimsel söylemler almaya başlamıştı. Okuryazar oranı Rönesans ile artmış, dar görüşlülük yavaşça silinmiştir. Ortaçağda her şeyin temelinde din varken Rönesans döneminde din ve insan hayatı birlikte ele alınmaya başlanmıştır. İnsanlar artık mistisizm veya ruhanilik peşinde değil, materyalizm peşindedirler.

Bu dönem ile birlikte insanın ilgisi cennetten, cehennemden kısacası ahiretten ve dinsel imgelerden uzaklaşarak gerçek dünyaya, yönelmiştir. İnsan aklının ve yaratıcı zihninin özgürlüğünü kazanmasıyla birlikte gerçekleşen “Yeniden Doğuş” pek çok sanatçı ve bilim insanını var etmiştir. Rönesans’ın en önemli buluşlarından biri de budur; “insan”. İnsan yaşamı değer kazanmış ve bu fikir Rönesans’ın altın fikri haline gelmiştir.

Esasen “yeniden doğuş” ile kastedilen de budur. Binlerce yıl önce kaybolmuş Yunan ve Roma medeniyetlerinin zihinleri, sanatları, bilim ve düşünceleriyle yeniden doğuşu. Daha doğrusu insanlığın ihtiyaç duyduğu her şeyin uyanışıdır Rönesans’ın doğuşu.

İlker Rasim Çerkez

Tarihten Sayfalar websitesinde yazar.

Önerilen makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.